Geskidenis SportterrainG

Geskidenis Sportterrain

PDF Geskidenis Sportterain

’t Sportterrain “de Kolk” ok kaatsfeld fan Ouwe-Syl 1909-1966

In ’t jubileumboek fan de kaatsklup de Kolk (2009) skreef ik over ’t gebied achter 't kefee ’t Graauwe Paard, de Kolk. Froeger waar dut ’n diep water der’t seeskippen ôfmere konnen. Op ’t Sportterrain fan Ouwe-Syl, “de Kolk” worde kaatst fan 1909 antemet 1958 en het feerder ok ’n rike geskidenis. Deuze begint bij de seegeul , de Ouwe Rijd, die’t ’t eerst te sien is op ‘n kaartrekonstruksy fan 100 n Kr (Peter Vos). Hij liep doe nag niet deur Nije-Syl maar met ’n bocht naar ‘t noordwesten naar ’t Wad. Dut waar dus feer foor 1505 doe’t de seumerdyk, Monicke-Dijck ferhoogd worde en de naam Ouwe-Dyk kreeg. (Kyk ok naar myn publikasys: Jubeleumboek Kv de Kolk 100 jaar, 2009, Hoe’t ’t dorp Ouwe-Syl syn tunworige form kregen het, july 2011 en ’t Bildt al fan ’t jaar 1200 ôf bedykt sept. 2013
Oversicht ongefeer 1300-nou. Rechts (Noord-Súd) de ouwe meander (100-1505), links ’t kanaal de Kaaifaart. Op ’t plak fan ’t sportterrain: Fan bútten na binnen: ’t Wiel na de deurbraak fan de seumerdyk die’t doe nag bovenlâns liep, de haven en ’t Sportterrain sels, dat der tussen 1909-1958 laai. (BILDTGIS SK 2017)

Detai fan ’t froegere sportterrain projekteerd in de sitewasy fan nou (Google Earth) Seumerdyk, Wiel, haven en kolk

In de ouwe loop fan de Ouwe Rijd laai ant 1505 ’n slinger of meander dwars deur OuweSyl. Al froeg (1287 ?) laai d’r ’n seumerdyk tussen de Oasterdyk en de knik in ‘e ds. Schuilingstraat (bewesten de Pyp) Dut kin je fral sien an ’t ferkavelingspetroan om OuweSyl hine. Later is deuze seumerdyk met ’n ândere overstromingsramp (de Elisabethfloed fan 1421 ?) deurbroken en is ‘r ’n wiel ontstaan. Der omhine is doe ’n nije seumerdyk (nou Monnikenbildtdyk/ds Schuilingstraat ) anlaid. In de nije seumerdyk worde weer ’n brûg boud. Deuze worde later ferfongen deur ’n sluus, doe’t ‘r meer behoefte waar an skipfaart (de sluus is dan skipskuttend) fan see ôf en ok mot dan de fersilting teugengaan worre (lândbou) D’r wort bij de kant fan de diep deur de see útfreten wiel lâns ’n kaaimuur delset. Dut wort skematys angeven met de rechthoek. Soa onstaat ‘t diepe water - 'n “KOLK.” Dat worde in die tiid wel meer deen, dat de wiel ’n seehaven worde. De slinger gaat dwars deur de kolk hine. De seeskippen lêge an in de kolk, ok foor de overslag en ‘t opnij innimmen fan andere waren. De wiel laai eerst open an 'e seekant ,der is doe al gau die kaaimuur delset, om te foorkommen, dat de wiel an 'e seekant dichtslibbe sou bij hoger water. 't Is niet ondinkber, dat de kolk as spuikom inricht is. Se lieten bij floed dan de kolk follope en bij eb worde die dan met folle kracht leegd. Soa konnen je 't tefeul an slib weghale.

1545 Jacob Heeres Spuikom bij Nije-Syl (later Ouwe-Syl)

De Monicke-Dijck worde in 1505 ferhoogd met ok as basis ‘t nije stikky seumerdyk, de Slinger wort kanaliseerd, de Kaaifaart en de skipskuttende sluus (nou Pyp) wort boud, baide in “den droge”. De Slinger en sluus in ‘e Monnikenbildtdyk worre in 1505 dimpt/sloopt en de Kolk is bleven ant útterlik 1655 (doe’ t de geul naar ’t Wad richting NijeSyl hoofdsaaklik deur netuurlike infloed dichtslibd waar) as seehaven, wel met ’n deursteek/ferbining met de Kaaifaart. (In 1643 wort nag ’n convooymeester (havenmeester) deur de Friese Staten ansteld. (bron: Bildtdijken Oude Bildtzijl- symbolen van een eigenzinnig volk) Na ’t wegfâlen fan de open ferbining naar de Waddensee in 1655 worde de haven ok dimpt en as graide inricht en brúkt. In weze worde doe de basis laid foor ’t sportterrain “de Kolk” Ferparten fan grônd en kf de Kolk

’t Latere sportterrain (arseerd) nag part fan perseel B331 (17310 are) met de weuning fan Cornelis Jacobs Stienstra. Linksonder in dut perseel met kadastraal nummer B332

In de annalen fan ’t kadaster fan 1832 komme wy ene Cornelis Jacobs Stienstra teugen as “Vetweider en Quardenier” die’t der bij “de Kolk weunt en de graide in besit het. In 1926 is ’t in syn geheel in aigendom bij de Gemeente ’t Bildt en worde ’t doe al in 1920 (raadsbeslút 13 april 1920) as poer geskikt foor útbraiding beboude kom sien. Al gau derna worre in ’n útbraidingsplan foor de kom fan ouwe-Syl, perselen anwezen met bestimming tot bouterrain. De eerste 7 húzzen worre der al op dut perseel B331 in 1927 boud an ‘e súdkant fan ‘e sportstraat (later Tjeerd Thijssenstraat) bij de kaaifaart lâns. In 1909 wort dan de kaatsferening kv. De Kolk oprichten en d’r wort dan kaatst op dut prachtige smoeke groene plakky wer’t ’t hart fan ‘e Syl klopte. Want de Sylstermet wort der later ok houwen en de handbâlklup SGK krijt der hur thúshaven in 1947. Erelid Oege Dijkstra skriift in 1984 nag: “Toen we dan ook in

1909 de beschikking kregen over de Kolk, was het eerste werk het vullen van de greppels met klei” Al gau worde “de Conditien fan de ferhuring van het kaatsterrein groot ongefeer 0,5 ha. Opsteld. Derin ston befoorbeeld: “Alle soorten vee mogen erop, behalve geiten en varkens. Kwaadaardig vee moet op eerste aanwijzing van het bestuur worden verwijderd.. Zaterdagmiddag moet het terrein van de uitwerpselen der dieren worden gereinigd.” Elk jaar worde de onderferhuur foor ’t kaatsfeld op bôrden per opbod regeld. In 1926 is ’t in syn geheel in aigendom bij de gemeente ’t Bildt. 't Worde met 't raadsbeslút fan 13 april 1920 al as poer geskikt foor útbraiding fan de beboude kom sien. Al gau derna worden in ’t útbraidingsplan kom Ouwe-Syl, perselen anwezen met bestimming bouterrain. De eerste seuven húzzen worre op perseel B331 in 1927 boud, an de súdkant fan de Sportstraat, later Tjeerd Thijssenstraat, bij de Kaaifaart lâns.

“De kaatsvereniging te O.B.Zijl hield een kaatspartij, waaraan niet minder dan 40 parturen deelnamen.Wij geven hier een opname, gemaakt tijdens het spel. Dat er vurig wordt opgeslagen ziet men wel op dit plaatsje.” (Fan Fryske Groun, ongefeer 1930) ’t Kiky is nommen fanôf ’t kaatsfeld richting Sportstraat (nou Tjeerd Thijssenstraat) Ik herkin hier foorin ’t perk rechts Teije vd Rol.

De Kolk 1952

Kronyk 1958 (en hoe feerder 1959 - ant 1966)


't Straatbeeld fan “de Kolk” anno 2017 boven fanút de Krelis Annesstraat onder fan ’t Wechy âf de Kaaifaart en rechts “de Kolk”

Hoe’t sportterrain “de Kolk” in ’t jaar 1958 út ’t dorpsbeeld ferdween, beskriif ik in de folgende langere kronyk:

In ‘e gemeenteraad op 13 febrewary 1958 wort ’n beslút nommen , wat ’t begin fan ’t eand fan ’t sportfeld “de Kolk “ worre sil. De graide , Sectie nummer B986 de kolk Oudebildtzijl wort niet feerder ferhuurd en de gemeente kin ‘r “te alle tijde over beschikken en zonder recht op schadevergoeding of iets dergelijks, voor een periode tot uiterlijk 1 november 1958” Later wort in netullen fan ’t jaarferslag fan de kv de Kolk op 4 april 1959 skreven: ”bespreken kaatsterrein waar nogal wat over gepraat werd” deurhaald is: “tenslotte zijn we op de ijsbaan…” .. maar konden er niet uitkomen en dat door het bestuur zou worden onderzocht,.. “ Maar nou werom naar ’t jaar 1958: Op 6 oktober 1958 dient ere-lid Kees Wijmenga fan de kv de Kolk ’t fersoek in bij B en W fan de gemeente ’t Bildt “om uitgifte als bouwterrein van een gedeelte van het sportterrein op “De Kolk” te Oudebildtzijl.”

(Kees Wijmenga waar de hait fan Jacoba – Sus – Wijmenga, één fan de pioniers fan ’t frôlys-kaatsen. Sij kaatste fan 1956-1961. Ik hew hur met 1 folle bladsy wiidwaidig anhaald in ’t jubeleumboek kv de kolk 100 jaar, 2009. Bls. 59.)

D’r wort besloaten, “de raad voorstellen te besluiten tot uitgifte als bouwterrein van het gehele perceel.” Dut wort op 17 nov. 1958 behandeld deur BenW.

16 oktober Beslút de raad “perceelsgedeelten op ’t Bildt te verkopen , hetzij in opstal uit te geven met recht van koop….” Priis: f 5,50 de kante meter. 20 oktober Kaats -en handbalfereniging te Oudebildtzijl sture ’t bestuur an BenW ’n schrijven over de voorgenomen bestemming tot bouwterrein van het tegenwoordige sportterrein “De Kolk” aldaar., Beslissing (BenW agenda): 27 oktober 1958: Bespreken met de besturen. 31 oktober Brândbrief Handbal – en kaatsferening de Kolk: “… gyn beswaar teugen bouwen op sportterrain, maar in koopkontrakt tussen Roel Wijmenga en gemeente bepaling opnommen dat ‘r niet eerder boud woore mâg, at ‘r ’n ander sportfeld anwezig is…..”

3 novimber Deuze brief as Inkommen stik BenW behandeld: Adres aan den raad , aanhouden. 15 novimber 1958 Advies Bouwanfraag deur Friese Schoonheidscommissie Advies aangaande bouwanvraag (indiend 6 oktober 1958) van C. Wijmenga ingekomen bij benW: 17 nov. 1958 Geen bezwaren. Behandeld in de vergadering van BenW 9 maart 1959. No 6. 17 novimber Antwoord van BenW op brief ferenings 31101958 Terrainen binne kocht bij raadsbeslút 13 april 1920. Poer geskikt foor útbraiding beboude kom. Later uitbreidingsplan foor de kom fan ouwe-Syl, perselen anwezen met bestimming tot bouterrain. ’t Feld wort as te klain beoordeeld foor búttensporten. Korfbalklup mot al naar de Iisbaan. Ernstige pogingen door BenW om groter sportterrein aan te leggen. Partikuliere weuningbou mot beforderd worre. Wort besproken in de raad fan 25 nov. 1958, agendapunt no. 13.

25 novimber gemeenteraad. ’t Beslút fan 16 oktober 1958 no. 8/337 wort wizigd en in beslút No. 13/350 fastlaid. Derin wort de foorwaarde steld, .. “dat door Burgemeester en wethouders aan dit besluit geen uitvoering wordt gegeven, zolang niet zekerheid bestaat omtrent de mogelijkheid van aankoop en inrichting van een ander sportterrein ter plaatse,..” An deuze foorwaarde is later niet foldeen, de sporters hewwe nag 2 jaar (1959 en 1960) op ‘e iisbaan “omgriemd”, foordat se ’t nije sportterrain brúkke konnen.

3 dec. 1958 Brief direkteur gemeente-werken., bouwterrein Oude-Bildtzijl Belang bou partikuliere weunings,.. 22 desimber Ingekomen bij Gemeentewerken,Anfraag boufergunning K. Wijmenga Datum 20 december 1958

23 desimber 1958 Gemeenteraad No 8. Aankoop van een perceel grond te Oude Bildtzijl, met bestemming tot sportterrein.

Húzzenbou en hoe feerder ? 1959-1966 6 maart 1959 brief fan handbalferening SGK: Niet eerder bouwe op de kolk, dan dat nije sportterrain in orde en bespeulber is.

Netullen Kv de Kolk van jaarferslag op 4 april 1959 ….”bespreken kaatsterrein waar nogal wat over gepraat werd” deurhaald is: “tenslotte zijn we op de ijsbaan…” .. maar konden er niet uitkomen en dat door het bestuur zou worden onderzocht.

Jaarverslag Kv de Kolk 1959 bls 1: “De eerste partij is gehouden op 30 mei voor jongens 14-16 jaar op de ijsbaan” en feerderop: “En zo kwam de kermis partij in zicht het kaatsterrein eerst weer wat in orde gebracht maar de zweef en kramen mankeerden er aan wat wel wat stil was maar crescendo verzorgden de nummers weer uitstekend ,…”
Netullenboek kv de Kolk1950-1963.

Hotze Schuil worde hier doe keuning 3 weken later op 25 july en kon de wisselbeker , de Sylster beker foor ’n jaar met naar huus nimme. Maar onderwilens worde in 1959 met de bou fan 6 húzzen begonnen. Jim sien hieronder ‘n oversichy met ’n kaartsy en tabel met kadastrale nummers, beweuners/aigners en boujaar.

Kad. Nr flnr.
Beweuner/aigner Bouwjaar
B1024 Kees Wijmenga 1959 B1025 Bauke Post 1959 B1062 Jacob Piers Ronda 1966 B1063 Klaas de Jong 1966 B1046 Vrij Evangelische Gemeente 1964 B1047 Kruizinga (“Lotterijhuus”) 1964

’t Huus met kadastraal nummer B1047 is in 2017 wereldberoemd worren as ’t Lotterijhuus, wat deur de jubelerende foetbalklup vv Ouwe-Syl ferlotten is foor ’t goeie doel, fernijen fan ’t sportfeld op ‘e Syl. Dut is op 11 novimber 2017 ferlotten, nadat alle lotten ferkocht waren. Bildtse Post 4 sept. 1959 : 29 aug op nog niet beboude gedeelte, kinderspelen

1 aug. 1960 ’t Feld fan kv de Kolk op ‘e iisbaan is poermin, ’t groatkaatsen is Derom op ‘e graide achter’t Wechy /nou ds. M Mooijstraat. Gerryt Okkinga (kiky) wort keuning. Met dank an Jan Bergsma, die mij dut nag fertelde. (Let op ’t dak linksonder op ’t kiky.)


’t Selfde plakky grônd anno 2017 , Gelukkig nag met datselfde dak,..

29 july 1961 ’t groatkaatsen op ‘t nij sportterrain. Bls. 131 jub. Boek.
Nije sportfeld 1966 bron: dorpsfilm 1966 Animator meester Klaas Bouma tussen enthousiaste supporters, die’t de Sylsters korfbâlers DTG (De Túke Gooiers) anmoedige flnr, Johan de Jong, Hinne vd Meulen, Andries Blauw, Henk Anema, onder Johan vd zee, Piet de Jong, meester Bouma, Sytse Keizer en Anne de Groot. Eand De opbringst fan de lotterij fan dat meest oastlike huus op “de Kolk” sil brúkt worre foor de nije inrichting fan ’t tetale sportkompleks besúdoasten fan Ouwe-Syl. ’t Sportkompleks wer’t doe eerst dus in 1959 en 1960 tydlik op ‘e iisbaan en fanôf 1961 kaatst worde op ’t nije terrain, nou benoarden fan de iisbaan. De sirkel is dan rônd dus !

Sytse Keizer, Ouwe-Syl febr. 2018


NIEUWSN

  • 12 december - Bildtse IJsclub sponsort schoolschaatsen

    Vijf weken lang krijgen de groepen 4 t/m 8 schaatsles in de Elfstedenhal te Leeuwarden. Sinds vele

    Lees verder
  • 10 december - Dijkdoorbraak?

    Dijkdoorbraak? Een oplettende voorbijganger kon zondagmiddag een enorm zeilend object zien

    Lees verder
  • 8 december - Met Mooie Plaatsys blijft Het Bildt voortleven

    Als oud Ouwe-Sylster Baukje Venema (fotograaf) vier jaar geleden had geweten wat voor een

    Lees verder

AGENDAA